Stadsklooster

Er was eens een toerist op doorreis,
die ’s avonds onderdak vroeg bij een klooster.
Dat kon. Een monnik liet hem zijn kamer zien.
Er stond een bed en een stoel, en dat was het.
‘Waar zijn uw meubels?’, vroeg de toerist.
‘Waar zijn de uwe?’, vroeg de monnik.
‘Nou eh,…, ik ben onderweg’, zei de toerist.
‘Wij ook’, zei de monnik.

Stadsklooster Groningen

Sinds februari 2015 biedt Stadsklooster Groningen een getijdengebed in de Lutherzaal, in de Groninger binnenstad. De woorden Stadsklooster en getijdengebed verwijzen naar een kloostertraditie. Stadsklooster Groningen wil deze traditie, te midden van de hectiek van alledag, voortzetten door een plek te bieden van stilte en aandacht.

Rond de viering van het getijdengebed is er ruimte voor ontmoeting, het aansteken van een kaars, stilte en meditatie. Tijdens het getijdengebed kan je je laten inspireren (In Spiritus) uit de diepste Bron; door velen aangeduid met God, Ene of Eeuwige.

Er worden teksten gelezen uit de Bijbel en andere spirituele bronnen. De liederen zijn afkomstig uit oecumenische tradities, zoals Taizé Iona, het Liedboek en de bundel Zangen van Zoeken en Zien.

Twee dagen in de week heeft de liturgie een ander accent. Op woensdag is er een meditatieve viering met een open-spiritueel karakter. Op zaterdag staat het Licht centraal in de vorm van een lichtritueel, waarbij een ieder is uitgenodigd om een kaars aan te steken voor eigen gedachten en intenties.

Kernteam

Stadsklooster Groningen wordt gedragen door een kernteam. Zij vergaderen eens per maand en dragen gezamenlijk zorg voor het reilen en zeilen van de organisatie.

v.l.n.r.: Alef Rutgers (voorzitter), Else Veringa (secretares), Herma Lof – Ten Klooster (lid) en Rob Kroes (penningmeester).

Vrijwilligers

Zonder de betrokken vrijwilligers zou Stadsklooster Groningen niet in staat zijn om de vespers vorm te geven. Elk avondgebed is er een gastpersoon en een liturg. De gastpersoon zet de spullen klaar, heet bezoekers welkom en verzorgt de koffie/thee. De liturg gaat voor in het avondgebed.

Monastiek Pionier

Per 1 november 2018 is Nick Everts (1992) aangesteld als monastiek pionier. Als theoloog / religiewetenschapper versterkt hij de interne en externe organisatie. Het is zijn passie om het waardevolle van monastieke waarden en tradities toegankelijk te maken voor hedendaagse zoekers naar levenszin en -betekenis.

Ontstaansgeschiedenis

Het begon met een aantal brainstormsessies, die volgden op de discussiedag ‘In het hart van de stad’, op zaterdag 8 oktober 2011 in de Martinikerk in Groningen. Daar kwam het idee naar voren voor een open stadsklooster. De grondvorm van het eeuwenoude kloosterleven vormde daarbij de inspiratie. Met dat model voor ogen werd er nagedacht over hoe er in de stad Groningen een pleisterplaats en toevluchtsoord zou kunnen komen voor mensen binnen en buiten de kerk, die op zoek zijn naar stilte, rust, bezinning en gebed. Op een gegeven moment was er duidelijk het verlangen om daadwerkelijk te beginnen met een onderdeel uit dat monastieke voorbeeld: het getijdengebed. Op Aswoensdag 18 februari 2015 is er begonnen en sindsdien is het avondgebed gaande gehouden op alle dagen van de week, met uitzondering van de zondag en de christelijke hoogfeesten. Dit, omdat Stadsklooster Groningen geen concurrentie wil vormen voor bestaande vieringen of diensten.

Het stadsklooster is met weinig kerkelijke gevoeligheden omgeven. Het wordt vanaf het allereerste begin door verschillende kerken gedragen. Het neemt een geheel eigen plek in wat betreft soortgelijke activiteiten in de stad.

Op 30 mei 2018 is Stadsklooster Groningen een zelfstandige, interkerkelijke stichting (KvK: 71762485) geworden met als doel om op missionaire gronden de eeuwenoude christelijke monastieke traditie op moderne wijze gestalte wil geven. In datzelfde jaar besloot de PKN om Stadsklooster Groningen aan te merken als pioniersplek, waardoor er gelden beschikbaar kwamen voor het aanstellen van een monastiek pionier.

Toekomstvisie

De toekomst laat zich het best schetsen aan de hand van beelden. Voor Stadsklooster Groningen is dat het beeld van een klooster met al haar afzonderlijke ruimtes. De kapel functioneert in de vorm van de vesper al behoorlijk. Op basis van dat fundament wil Stadsklooster Groningen stapsgewijs andere kloosterruimtes erbij ‘bouwen’. Even de basisruimtes op een rij van een klooster, met de spirituele mogelijkheden:

  • Poort; staat voor toegankelijkheid, PR naar buiten en gastvrijheid binnen
  • Kapel; liturgie, gebed, meditatie, stilte, aansteken kaarsje, lichtritueel
  • Refter: ontmoeting bij maaltijden, gemeenschap
  • Bibliotheek: verdieping, thematische bijeenkomsten, platform
  • Kloostertuin: bewustwording van de schepping, duurzaamheid, stadswandelingen
  • Gastenverblijf: ontvangst van binnenlopers met thee/koffie en gesprekje
  • Spreekkamer: geestelijke begeleiding, loket levensvragen, biechtspreekuur
  • Schuilplaats: een plek om even bij elkaar te schuilen bij ingrijpende gebeurtenissen, bijvoorbeeld een aanslag.

Momenteel wordt er gewerkt aan de poort, de refter en het gastenverblijf: PR, ontmoeting rondom maaltijden en ontvangst met koffie/thee en gesprek. Met dit laatste is al een begin gemaakt rondom het getijdengebed. Ook zijn er al een aantal Agape-maaltijden georganiseerd. Daarnaast kan wat er in de kapel gebeurt bestendigd en uitgebouwd worden.

Bovenstaande manier van toekomstgericht werken maakt het mogelijk de ontwikkelingen binnen het ‘klooster’ te volgen en waar nodig en gewenst aspecten toe te voegen die aan de behoefte van mensen tegemoet komt. Uiteindelijk hoopt Stadsklooster Groningen een plek van stilte en bezinning te zijn, bekend bij de inwoners van Groningen en bezocht door een diverse groep mensen (kerkelijk en niet-kerkelijk). Dit alles in brede verbondenheid met kerken en organisaties in de stad, als een waardevolle aanvullende vorm van gemeenschap en presentie in de samenleving.