Getijdengebeden

Kloosters zijn er in soorten en maten. Toch hebben vrijwel alle kloosters een basisstructuur die geënt is op de getijden. Op vastgestelde momenten van de dag komt men samen om het gezamenlijk getijdengebed te houden. In het ene klooster zijn dat vier momenten (ochtend, middag, avond en nacht), terwijl een ander klooster een structuur van acht gebeden kent.

Stadsklooster Groningen is vijf jaar geleden begonnen met het vrijwel dagelijks houden van vespers. Tijdens de coronacrisis is afgezien van het (vrijwel) dagelijkse avondgebed. In plaats daarvan hebben we ons in de zomer van 2020 geconcentreerd op twee gebedsmomenten per week, namelijk een ochtendgebed en een vesper/avondgebed.

1) In de ochtend (rond 9.00) doorbreekt het licht van de dag het duister van de nacht. Mensen staan op en komen in beweging. Door rond dit moment bij elkaar te komen en letterlijk even stil te staan, leer je te luisteren naar de afwisseling van nacht/dag en rust/actie. Lukt het je om je open te stellen, om ruimte te maken, voor wat deze dag brengt? Men zegt weleens dat een goed begin het halve werk is. Wij geloven dat je door het integreren van een (dagelijks) ochtendgebed je beter voor en door de dag komt.

2) Vroeg op de avond (rond 17.00) markeren de vespers het moment van de dag die overgaat in de avond. Voor de meesten zit de werkdag erop. Door rond dit moment bij elkaar te komen en letterlijk even stil te staan, geef je jezelf de mogelijkheid om boven het alledaagse uit te stijgen. Misschien hoor je in de stilte hoe God of het goddelijke er vandaag was in wat je hebt gedaan, gelaten, had willen doen of wie je tegenkwam. Misschien helpt de gelezen dagtekst je. Misschien vind je rust in het aansteken van een kaars of in het kijken naar de icoon. Op de grens van dag naar avond mag het er zijn.

De kern van de getijdengebeden worden gevormd door een stilte. Gewoon even stil zijn en luisteren naar wat er zich in of door jou spreekt. Een wat langere stilte is niet zo vanzelfsprekend. Soms is het niet eenvoudig vanwege het lawaai in ons. Mensen die de Eeuwige willen ontmoeten, zoeken vanouds de stilte. In de stilte hoeft er niets; je mag je openstellen voor wat komt. Laat de gedachten komen en voorbijgaan als wolken aan de hemel, als een bries door de bomen, als vervagend geluid uit de stad.

Met zowel een ochtend- als een avondgebed ontstaat er een basisstructuur waarin je jezelf kunt oefenen. Deze basisstructuur is bedoeld als stimulans voor jou om in je dagelijks leven een eigen ritme vorm te geven. Op de dagen dat er geen gezamenlijk ochtend- of avondgebed gehouden wordt, kan je zelf even stilstaan. Voorafgaand aan het ochtendgebed en na het avondgebed is er de overgang van slapen/wakker-zijn. Dit particuliere moment kan een aanleiding vormen voor een persoonlijke dagopening of dagsluiting. Ook midden op de dag of wanneer je merkt dat je onrustig bent, kan het een goed gebruik zijn om stil te worden en te luisteren naar wat er in jou spreekt.